Cuộc trao đổi ngắn với ĐB Đặng Văn Xướng (Long An) cho thấy thêm một vài nguyên nhân - nhỏ nhưng rất quan trọng - khiến tình hình đầu tư dàn trải, kém hiệu quả, nợ đọng, thất thoát trong xây dựng cơ bản (XDCB) thời gian qua trở nên trầm trọng.

* ĐB nào cũng "kêu" đầu tư dàn trải nhưng trên diễn đàn QH nhiều ĐB vẫn tranh thủ "xin" vốn cho mình, cho đầu tư mới và cả cho phần… trả nợ cũ. Có phải là "nói thì nói" nhưng trong nhận thức thì một số ĐBQH vẫn chưa thông không, thưa ông ?

- Nói về cái này ai cũng tưởng đâu đâu mà không thấy ở chỗ của mình. Cho nên nói thì nói nhưng cũng phải rà soát lại chỗ của mình, xem cái nào đúng, chưa đúng thì kiên quyết sửa chữa, khắc phục.

Ở Long An cũng vậy: hiện chúng tôi cũng là một địa phương có tình trạng nợ đọng vốn ĐTXDCB khá lớn, bằng mức bình quân của cả nước. Nhiều công trình triển khai hết sức tràn lan. Nhưng năm nay tỉnh đang chủ trương tự siết lại, tự mình xử mình.

* Vì sao có thực trạng này, thưa ông ?

- Thực tế là địa phương thấy có rất nhiều việc cần làm nên tự đi vay. Mặt khác, cũng phải nói thẳng là giống như nhiều địa phương khác, có nhiều nhà thầu muốn có công trình nên tác động. Mà mình thì cũng cần công trình, còn họ thì có vốn, cùng làm theo kiểu làm trước trả sau. Ban đầu cũng nghĩ đơn giản là trước sau gì nhà nước cũng… cho, nên cứ làm. Giờ thì trung ương siết tôi thất rất đúng. Vì nếu không thì tất cả sẽ biến thành nợ quốc gia và người dân cũng phải trả cái nợ này.

* Ngoài lý do cấp bách cần thiết phải xây dựng công trình nên mời "bên B", còn có lý do nào là do buông lỏng quản lý, để "bên B" tác động vào bộ máy để tạo ra công trình rồi A, B cùng chia chác tiền nhà nước ?

- Có một thực tế là trong "đường dây XDCB" hiện nay, từ khâu đầu tới khâu cuối, cử tri đều phản ánh là có tiêu cực. Từ quy hoạch đến xin dự án, xin vốn cho đến đấu thầu...

Ngay cả đấu thầu nhiều khi cũng không thực. Điều này ai cũng biết. Có người còn nói đến kho bạc rút tiền ra cũng phải "biết điều" nữa. Cho nên ngoài áp lực phải có công trình thì cũng có chuyện có người muốn có dự án để có chút đỉnh. Đó là một thực tế, ai cũng thấy.

Thậm chí, có cái chủ đầu tư còn phải quy hoạch theo nhà đầu tư. Vì thế cho nên các khu quy hoạch, dự án quy hoạch nó nở ra hoài. Càng nở thì người bỏ tiền càng có lợi. Thậm chí họ còn tác động để thay đổi quy hoạch từ nơi này sang nơi khác vì họ thấy đất vùng này rẻ, vùng kia đắt. Vậy là ông nhà đầu tư dắt tay ông chủ đầu tư cùng… "chạy" !

Đó là một lý do quan trọng để diễn ra tình trạng quy hoạch tràn lan, vô kế hoạch, chồng chéo và hỗn loạn như thời gian qua. Dĩ nhiên để làm được tất cả những chuyện trái khoáy đó thì đi kèm với nó là tiêu cực.

Mạng kiến trúc xây dựng Việt Nam
[Trở về]