Nhà đầu tư không còn cơ hội xí chỗ.

Chuyện doanh nghiệp chỉ cần đăng ký dự án là sẽ được cấp đất để xây dựng khu du lịch ven biển ở Quảng Nam - Đà Nẵng đã trôi vào quá khứ. Nay muốn có đất, nhà đầu tư phải trả tiền và chịu một số ràng buộc. Biện pháp này nhằm đối phó với kiểu đầu tư "xí chỗ, giành đất".

Những năm gần đây, do sốt ruột muốn biến các bãi biển tự nhiên thành các khu du lịch, Đà Nẵng và Quảng Nam đã ra sức mời gọi đầu tư và ban hành nhiều chính sách ưu đãi hết sức hấp dẫn. Có thể nói chưa bao giờ và chưa có lĩnh vực nào mà nhà đầu tư, cả trong nước và nước ngoài, được săn đón nhiệt tình như vậy.

Tại thành phố Đà Nẵng chẳng hạn, khi đăng ký một khu du lịch từ 3 sao trở lên hoặc có vốn trên 30 tỷ đồng, doanh nghiệp trong nước sẽ được thành phố lo đền bù, giải tỏa mặt bằng, được miễn tiền thuê đất trong thời gian xây dựng và miễn tiếp 11 năm kể từ ngày dự án hoạt động; cá biệt có một số nơi tiền thuê đất được miễn cho đến hết đời dự án. Chi phí chính thức duy nhất mà nhà đầu tư phải bỏ ra là tạm ứng 50% tiền đền bù giải tỏa mặt bằng và khoản tạm ứng này sẽ được thành phố hoàn trả ngay khi dự án bắt đầu hoạt động. Điều đó có nghĩa là để có đất làm khu du lịch, doanh nghiệp không phải “đầu tư” gì đáng kể ngoài số vốn đăng ký trên giấy và cam kết triển khai xây dựng trong vòng một năm kể từ ngày được giao mặt bằng.

Lợi dụng chính sách ưu đãi này, một số doanh nghiệp đã nhanh chân chiếm lấy những khu đất tốt rồi tìm cách liên doanh với nước ngoài. Chỉ trong sáu tháng từ ngày công bố chính sách ưu đãi, toàn bộ bãi biển dài 40 km từ Hải Vân (Đà Nẵng) đến Cửa Đại (Hội An) đã bị lấp kín bởi hàng chục dự án khu du lịch trên giấy của hàng loạt công ty trách nhiệm hữu hạn từ Nam chí Bắc. Và bây giờ, đến lượt hai địa phương này phải bỏ ra những đồng tiền ngân sách khó khăn mới có được để đền bù, giải tỏa lấy đất giao cho các chủ đầu tư.

Một công ty nước giải khát đăng ký lô đất 10 ha bên cạnh khách sạn Furama Resort Đà Nẵng để xây dựng một khu nghỉ mát cao cấp có sòng bạc. Riêng khoản tái định cư cho số hộ dân này đã tiêu tốn của ngân sách thành phố khoảng 43,7 tỷ đồng. Mặt bằng chưa giải tỏa xong mà công ty này đã ký hợp đồng liên doanh với một đối tác Hong Kong và phần góp vốn liên doanh chính là quyền sử dụng lô đất đó trong 30 năm, trị giá 3,4 triệu USD. Một công ty khác từ Hà Nội cũng nhanh chân vào Đà Nẵng, đăng ký một dự án du lịch có sòng bạc tại thôn Hòa Vân dưới chân đèo Hải Vân, nơi biệt cư hàng thế kỷ nay của những người bị bệnh phong (cùi) và con cái họ. Tuy chỉ mới được lãnh đạo thành phố Đà Nẵng đồng ý cho nghiên cứu lập dự án mà trên Internet đã thấy công ty này quảng cáo ì xèo về một khu nghỉ mát Làng Vân có vốn đầu tư 250 triệu USD.

Mới đây, một tỷ phú Việt kiều Mỹ xuất hiện tại Đà Nẵng mang theo kế hoạch liên doanh với công ty nọ để mở sòng bạc tại Làng Vân.

Hiệu quả kinh tế - xã hội của các dự án này đâu chưa thấy song trước mắt phần lớn dải bờ biển đẹp đã bị chiếm dụng và nhiều khoản tiền lớn đã được sử dụng để giải tỏa mặt bằng cho các dự án “giấy”! Đi kèm theo hiện tượng này là tình trạng quy hoạch treo, đất đai bị bỏ hoang do chủ đầu tư chưa tìm được đối tác và hàng nghìn hộ dân - phần lớn là ngư dân - khốn khó vì không thể an cư khi mảnh đất sinh sống bao đời nay có thể bị giải tỏa để làm du lịch.

Tình trạng các doanh nghiệp chiếm dụng đất để góp vốn với nước ngoài đã gây nhiều bức xúc. Chính ông Trần Văn Minh, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, trong một cuộc họp báo mới đây cũng phải thừa nhận rằng, nhà đầu tư thực sự thì thường phải cân nhắc, tính toán rất lâu trong khi những kẻ không thực sự đầu tư thì nhanh chân hơn, “xí phần” để trục lợi.

Có lẽ từ sự bức xúc đó, mới đây UBND thành phố Đà Nẵng đã điều chỉnh chính sách, buộc các cá nhân, đơn vị có dự án đầu tư du lịch tại vùng bờ biển phía Nam thành phố phải “mua” đất. Theo quy định mới này, vệt bờ biển từ Non Nước đến Điện Ngọc (Quảng Nam) được phân lô, mỗi lô 7,5 ha, có 150 m bãi biển. Đối với những lô đất ở phía Bắc khu du lịch Bến Thành Non Nước gần trung tâm thành phố, nhà đầu tư phải mua ít nhất 40% diện tích, phần còn lại được thuê dài hạn với giá 1,5 triệu đồng/m2 và suất đầu tư cho mỗi héc ta đất phải đạt tối thiểu 2 triệu USD; đối với những lô ở phía Nam, các con số tương ứng là 30%, 1,2 triệu đồng/m2 và 1,2 triệu USD/ha. Nếu trong vòng một năm mà nhà đầu tư không triển khai dự án, thành phố sẽ thu hồi đất và trừ 10% vào số tiền chuyển quyền sử dụng đất nhà đầu tư đã nộp.

Điều đáng tiếc là việc điều chỉnh chính sách này tiến hành khá muộn, khi những khu đất đẹp nhất đều đã có chủ. Song, theo một quan chức của Sở Kế hoạch và Đầu tư Đà Nẵng, tác động của sự điều chỉnh chính sách là khá rõ rệt: số lượng nhà đầu tư du lịch đến địa phương này giảm nhanh chóng, một vài người đã đăng ký dự án cũng lặng lẽ rút lui. “Đó không hẳn là dấu hiệu sút giảm đầu tư mà là sự chuyển hướng vào những dự án thực chất hơn”, quan chức không muốn nêu tên này nói.

Ông này cũng cho biết, Đà Nẵng vẫn còn nhiều bãi biển đẹp để phát triển du lịch, nhất là vùng quanh bán đảo Sơn Trà, song thành phố không thể tiếp tục chạy theo thành tích, tạo điều kiện để những kẻ không có ý định làm ăn nghiêm túc, không có thực lực tài chính lợi dụng chính sách để làm giàu một cách bất chính bằng việc mua đi bán lại đất đai công thổ quốc gia.

(Theo Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn)

Mạng kiến trúc xây dựng Việt Nam
[Trở về]